Rossiya armiyasini tayyorlamoqda — va bu safar gap rasmiy ravishda Markaziy Osiyo strategik yo‘nalishi deb atalgan hudud haqida ketmoqda. Rossiya Prezidenti rasmiy saytida e’lon qilingan materiallarga ko‘ra, «Markaz-2026» yirik harbiy mashqlarida 47 mingdan ortiq harbiy xizmatchi avval shartli tashqi hujumni qaytarish, keyin esa qarshi hujumga o‘tish, egallangan hududni ozod qilish va «qo‘shni hududda xavfsizlik zonasi» yaratishni mashq qilgan.
Mashqlarning eng muhim bosqichlaridan biri Qozog‘iston bilan bevosita chegaradosh Chelyabinsk viloyatida o‘tkazildi. Rossiya mudofaa vaziri o‘rinbosari Yunus-Bek Yevkurov prezident Vladimir Putinga koalitsion guruh 2-oktabrdan hujumkor harakatlarga o‘tganini shaxsan ma’lum qildi.
Bu holat Markaziy Osiyo uchun alohida e’tiborli: Qozog‘iston Rossiya bilan umumiy chegaraga ega, Qirg‘iziston va Tojikiston Moskva bilan ODKB orqali bog‘langan, O‘zbekiston esa harbiy bloklarga qo‘shilmaslik siyosatini yuritsa-da, Rossiya bilan strategik sheriklik va ittifoqchilik munosabatlarini saqlab kelmoqda.
Rossiya armiyasini tayyorlamoqda: 47 ming harbiy nimani mashq qildi?
«Markaz-2026» strategik qo‘mondonlik-shtab mashqlari 28-sentabrdan 3-oktabrgacha o‘tkazildi.
Rossiya tomonidan e’lon qilingan rasmiy formulaga ko‘ra, mashqlarning asosiy mavzusi Markaziy Osiyo strategik yo‘nalishida tashqi tajovuzni qaytarish va Kaspiy dengizi hududida harbiy xavfsizlikni ta’minlash bo‘lgan.
Ammo amaliy ssenariy faqat mudofaa bilan tugamagan.
47 mingdan ortiq harbiy xizmatchi, minglab texnika birliklari, samolyotlar, vertolyotlar, dronlar, robotlashtirilgan tizimlar va dengiz kuchlari ishtirokidagi mashqlarda qo‘shinlar bir vaqtning o‘zida bir nechta front bo‘yicha harakat qilgan.
Mashqlar 11 ta poligon va Kaspiy dengizi akvatoriyasini qamrab olgan.
Shu tariqa Rossiya armiyasini tayyorlamoqda degan gap faqat oddiy poligon mashg‘uloti haqida emas. Bu qo‘mondonlik, logistika, aviatsiya, dronlar, quruqlik qo‘shinlari va dengiz kuchlarini bitta katta operatsiyada boshqarish mashqi bo‘lgan.
Yevkurov Putinga: qo‘shinlar hujumga o‘tdi
Eng keskin tafsilotlardan biri Vladimir Putin Chebarkul poligoniga kelganida yangradi.
Rossiya mudofaa vaziri o‘rinbosari Yunus-Bek Yevkurov prezidentga koalitsion guruh dastlab shartli dushmanning asosiy zarbasini qaytarganini ma’lum qildi.
Keyin qo‘shinlar yo‘qotilgan holatni tiklagan.
Ammo ssenariy shu yerda tugamagan.
Yevkurovga ko‘ra, 2-oktabrdan harbiylar hujumkor harakatlarga o‘tgan.
Ularning oldiga egallangan hududni ozod qilish va «qo‘shni hududda xavfsizlik zonasi yaratish» vazifasi qo‘yilgan.
Bu shuni anglatadiki, ssenariyga ko‘ra, harbiy operatsiya o‘z hududini himoya qilish bilan cheklanmaydi. Dushman qaytarilgach, qo‘shinlar shartli davlat chegarasidan tashqariga ham harakat qiladi.
«Xavfsizlik zonasi» nega eng muhim iboralardan biri?
«Xavfsizlik zonasi» atamasi faqat nazariy harbiy termin sifatida qolmayapti.
Rossiya rahbariyati Ukrainadagi real jangovar harakatlarni izohlashda ham xuddi shunday iboralardan foydalanadi.
Vladimir Putin 2026-yilda Rossiya chegarasi yaqinidagi vaziyat haqida gapirar ekan, «qo‘shni hududda xavfsizlik zonasi» yaratilayotganini aytgan.
Rossiya tomoni bunday zonaning chuqurligini o‘z hududiga qarshi tahdid va zarbalarga bog‘lagan.
Shuning uchun «Markaz-2026» mashqlarida Markaziy Osiyo strategik yo‘nalishiga nisbatan aynan shu terminning ishlatilishi oddiy tasodifiy so‘z tanlovi sifatida qabul qilinmayapti.
Rossiya armiyasini tayyorlamoqda, ssenariy esa mudofaa chizig‘idan tashqariga chiqishni ham o‘z ichiga oladi.
Nega birinchi navbatda Qozog‘iston tilga olindi?
Buning sababi geografiyada.
Chelyabinsk viloyati Qozog‘iston bilan bevosita chegaradosh.
Markaziy Osiyodagi beshta davlat orasida faqat Qozog‘istonning Rossiya bilan quruqlikdagi umumiy chegarasi mavjud.
O‘zbekiston, Qirg‘iziston, Tojikiston va Turkmaniston Rossiya bilan bevosita chegaradosh emas.
Shuning uchun Chelyabinsk viloyatida «Markaziy Osiyo strategik yo‘nalishi» va «qo‘shni hudud» kabi tushunchalarning bir ssenariyda paydo bo‘lishi tabiiy ravishda Qozog‘istonga e’tibor qaratdi.
Shu bilan birga, Rossiya rasmiy ravishda Qozog‘istonni shartli dushman deb e’lon qilmagan.
Paradoks: Qozog‘istonning o‘zi Rossiya bilan birga mashqlarda qatnashgan
Vaziyatni yanada murakkab qiladigan jihat — Qozog‘iston Rossiyaning harbiy hamkori hisoblanadi.
Qozog‘iston ODKB a’zosi va Rossiya bilan muntazam qo‘shma mashqlar o‘tkazadi.
Qozog‘iston Mudofaa vazirligi mashqlardan oldin mamlakat hududi orqali harbiy xizmatchilar va texnikaning Chelyabinsk viloyatiga qarab rejalashtirilgan harakati bo‘lishini ham rasman ma’lum qilgan.
Bu «Hamkorlik-2026», «Qidiruv-2026» va «Eshelon-2026» kabi mashqlar bilan bog‘langan.
Batafsil ma’lumot Qozog‘iston Mudofaa vazirligi rasmiy saytida e’lon qilingan.
Putin va Toqayev «buzilmas chegara» haqida gapirgan
Harbiy ssenariyning keskinligiga qaramay, Moskva va Ostona o‘rtasidagi rasmiy siyosiy munosabatlar boshqa manzarani ko‘rsatadi.
Vladimir Putin va Qosim-Jomart Toqayev Rossiya-Qozog‘iston chegarasini ishonch, yaxshi qo‘shnichilik va o‘zaro manfaatga asoslangan chegara sifatida ta’riflagan.
Ikki davlat ODKB va Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqi doirasida ham yaqin hamkorlik qiladi.
Energetika, transport, savdo va sanoat kooperatsiyasi ham yuqori darajada.
O‘zbekiston ham Markaz-2026 mashqlarida qatnashganmi?
O‘zbekiston jangovar kontingent yubormagan, ammo mashqlarda kuzatuvchi sifatida ishtirok etgan.
Rossiyaning mashqlar haqidagi materiallarida O‘zbekiston vakillari xorijiy kuzatuvchilar orasida ko‘rsatilgan.
Belarus, Xitoy, Qirg‘iziston, Mo‘g‘uliston, Pokiston va Tojikiston esa o‘z harbiy kontingentlarini yuborgan.
Qozog‘iston operativ guruh bilan ishtirok etgan.
Demak, Rossiya armiyasini tayyorlamoqda, O‘zbekiston esa ushbu tayyorgarlik jarayonini bevosita kuzatgan davlatlar qatorida bo‘lgan.
O‘zbekiston nega boshqa Markaziy Osiyo davlatlaridan farq qiladi?
O‘zbekiston ODKBga a’zo emas.
Mamlakat rasmiy siyosatda harbiy-siyosiy bloklarga qo‘shilmaslik tamoyiliga amal qiladi.
O‘zbekiston hududida xorijiy harbiy bazalarni joylashtirmaslik ham davlat siyosatining muhim tamoyillaridan biridir.
Shuningdek, O‘zbekiston Qurolli Kuchlarini xorijdagi harbiy mojarolarda ishtirok ettirmaslik yondashuvini saqlab keladi.
Biroq bu Tashkentning boshqa davlatlar bilan harbiy aloqalari yo‘q degani emas.
Biz avval batafsil yozganimizdek, O‘zbekiston Hindiston bilan mudofaa sanoati va «Do‘stlik» qo‘shma harbiy mashqlari bo‘yicha hamkorlikni kengaytirmoqda.
Rossiya armiyasini tayyorlamoqda, ammo Putin va Mirziyoyev munosabatlari juda yaqin
Harbiy ssenariylarning keskinligiga qaramay, Moskva va Tashkent o‘rtasidagi rasmiy munosabatlar yuqori darajada qolmoqda.
O‘zbekiston va Rossiya o‘z munosabatlarini keng qamrovli strategik sheriklik va ittifoqchilik sifatida ta’riflaydi.
Shavkat Mirziyoyev va Vladimir Putin muntazam ravishda telefon orqali gaplashadi va uchrashuvlar o‘tkazadi.
2026-yilda ham ikki prezident savdo, sanoat, energetika, ta’lim va boshqa yo‘nalishlardagi loyihalarni bir necha bor muhokama qilgan.
Rossiya O‘zbekistonning eng yirik iqtisodiy hamkorlaridan biri bo‘lib qolmoqda.
Rossiya va O‘zbekiston savdosi qariyb 13 milliard dollarga yetgan
Rossiya-O‘zbekiston iqtisodiy munosabatlari harbiy va siyosiy aloqalardan ancha keng.
2025-yil yakunlariga ko‘ra, ikki davlat o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi qariyb 13 milliard dollarga yetgan.
Keyingi davrda ham savdo o‘sishi davom etgan.
Rossiya O‘zbekistonda sanoat, energetika, kimyo, metallurgiya, transport va boshqa sohalarda yirik loyihalarda qatnashmoqda.
Putin va Mirziyoyev birgalikda AES qurilishini boshladi
Rossiya-O‘zbekiston munosabatlarining eng katta ramzlaridan biri atom energetikasi bo‘ldi.
2026-yil 4-iyun kuni Vladimir Putin va Shavkat Mirziyoyev O‘zbekistondagi integratsiyalashgan atom elektr stansiyasining birinchi energoblokini qurish ishlariga start berdi.
Marosimda MAGATE bosh direktori Rafael Grossi ham qatnashgan.
Mirziyoyev Rossiya prezidentiga loyiha bo‘yicha shaxsiy qo‘llab-quvvatlovi uchun minnatdorlik bildirgan.
Rasmiy tafsilotlar O‘zbekiston Prezidenti saytida e’lon qilingan.
Mirziyoyev Rossiyani asosiy ittifoqchilardan biri deb atagan
O‘zbekiston rahbariyati Rossiyaga nisbatan siyosiy pozitsiyasini bir necha bor ochiq ifodalagan.
Shavkat Mirziyoyev Rossiyani O‘zbekiston uchun muhim strategik sherik va ittifoqchi sifatida baholagan.
Shu bilan birga, Tashkent Markaziy Osiyoni mustaqil iqtisodiy va siyosiy makon sifatida rivojlantirishga ham katta e’tibor bermoqda.
Bu O‘zbekiston tashqi siyosatining asosiy xususiyati — Moskva bilan yaqinlikni boshqa yirik davlatlar bilan hamkorlik bilan parallel olib borish.
O‘zbekiston Rossiya bilan ham qo‘shma harbiy mashqlar o‘tkazadi
O‘zbekiston ODKBga a’zo bo‘lmasa ham, Rossiya bilan harbiy hamkorlik mavjud.
2025-yilda Termiz poligonida «Hamkorlik-2025» Rossiya-O‘zbekiston qo‘shma mashqlari o‘tkazilgan.
Harbiylar noqonuniy qurolli guruhlarga qarshi kurash, davlat chegarasini himoya qilish, aholi punktlarini shturm qilish va tozalash kabi vazifalarni mashq qilgan.
Rossiya tomonidan 201-harbiy baza bilan bog‘liq bo‘linmalar, dron guruhlari, radioelektron kurash mutaxassislari va Mi-24 vertolyotlari jalb etilgan.
Ammo Tashkent faqat Rossiya bilan cheklanmaydi
O‘zbekistonning harbiy siyosati ham ko‘p yo‘nalishli.
Mamlakat Hindiston bilan «Do‘stlik» mashqlarini o‘tkazadi.
Markaziy Osiyo davlatlari va Ozarbayjon bilan «Birlik» kabi qo‘shma mashg‘ulotlarda qatnashadi.
Turkiya, Xitoy, AQSh va boshqa davlatlar bilan ham xavfsizlik masalalarida turli formatlarda hamkorlik qiladi.
Shuning uchun O‘zbekiston xavfsizlik siyosatini faqat Moskva bilan bog‘lab bo‘lmaydi.
Medvedev xorijiy bazalar haqida nimalar dedi?
Rossiya Xavfsizlik kengashi raisi o‘rinbosari Dmitriy Medvedevning 2026-yildagi bayonotlari ham umumiy fonni yanada keskinlashtirdi.
Medvedev G‘arb harbiy bazalarining boshqa mamlakatlarda joylashtirilishi mintaqaviy keskinlikni oshirishini aytgan.
Uning fikricha, xorijiy harbiy baza joylashtirgan davlat bunday infratuzilma orqali xavfsizlikka ega bo‘lish o‘rniga, katta mojaro paytida javob zarbasi uchun nishonga aylanishi mumkin.
Bu Markaziy Osiyo uchun ham qiziq signal.
O‘zbekiston aynan shunday xavflarni kamaytirish maqsadida xorijiy harbiy bazalarni joylashtirmaslik siyosatini saqlab kelmoqda.
Medvedev «butun kuch bilan javob berish» haqida ham gapirgan
2026-yilda Medvedev Rossiya davlat xavfsizligiga jiddiy tahdid tug‘ilganda Moskva «butun kuchi» bilan javob berishi mumkinligini ham ta’kidlagan.
U Rossiyaning yadro doktrinasi doirasida yadro qurolidan foydalanish ehtimolini ham eslatgan.
Bu bayonotlar aynan O‘zbekiston yoki Qozog‘istonga qaratilmagan.
Ammo ular Rossiyaning xavfsizlik masalalarida tobora keskinlashayotgan umumiy ritorikasini ko‘rsatadi.
Litva bo‘yicha ham juda keskin bayonotlar bo‘lgan
Rossiya rahbariyatining mintaqaviy xavfsizlik bo‘yicha keskin ritorikasi Yevropada ham ko‘rinmoqda.
Litvada yadro qurolini joylashtirishga oid konstitutsiyaviy cheklovlarni bekor qilish bo‘yicha muhokamalar fonida Medvedev va boshqa rossiyalik rasmiylar keskin ogohlantirishlar bergan.
Thelive.uz avvalgi katta tahlilida Litva, Rossiya va yadro xavfsizligi atrofidagi vaziyatni batafsil ko‘rib chiqqan.
Rossiya armiyasini tayyorlamoqda: Ukraina urushi tajribasi ham ishlatilmoqda
«Markaz-2026»ning eng muhim tafsilotlaridan biri — mashqlarda Ukraina urushi davomida to‘plangan real jangovar tajribadan foydalanilgani.
Rossiya qo‘mondonligi ma’lumotlariga ko‘ra, mashqlarda qatnashgan 2 mingdan ortiq rossiyalik harbiy jangovar tajribaga ega bo‘lgan.
Harbiylar zamonaviy dronlardan, yer usti robotlaridan, radioelektron kurash vositalaridan va mobil hujum guruhlaridan foydalangan.
Demak, Rossiya armiyasini tayyorlamoqda va mashg‘ulotlarda nazariy ssenariylargina emas, Ukrainadagi urushda sinovdan o‘tgan usullar ham qo‘llanmoqda.
800 harbiy mashqlardan keyin yana jangovar guruhlarga qaytishi kerak edi
Yevkurov ma’lumotlariga ko‘ra, amaliy bosqich yakunlangach, taxminan 800 rossiyalik harbiy va qariyb 300 dona texnika Rossiyaning amaldagi jangovar guruhlariga qaytarilishi rejalashtirilgan.
Bu Markaziy Osiyo yo‘nalishidagi mashqlar va Rossiyaning real jangovar bo‘linmalari o‘rtasidagi bevosita bog‘liqlikni ko‘rsatadi.
Ya’ni ayrim harbiylar bir necha kun Markaziy Osiyo ssenariysini mashq qilib, keyin yana real urush zonasiga jo‘natilgan.
600 dan ortiq dron birgina asosiy poligonda
Chebarkul poligonidagi texnologik ko‘lam ham juda katta bo‘lgan.
Rossiya tomoni yuzlab turdagi uchuvchisiz apparatlar va o‘nlab robotlashtirilgan tizimlardan foydalangan.
Ayrim ma’lumotlarda birgina asosiy bosqichda 600 dan ortiq dron va 60 dan ziyod robotlashtirilgan kompleks ishlatilgani qayd etilgan.
Dronlar razvedka, zarba, nishonni aniqlash va artilleriya harakatlarini muvofiqlashtirish uchun ishlatilgan.
Putinga yangi qurollar ham ko‘rsatildi
Vladimir Putin poligonda Rossiyaning zamonaviy harbiy texnikasi va yangi tizimlari bilan tanishgan.
Ko‘rgazmada yangi zarba dronlari, dronlarga qarshi tizimlar, radioelektron kurash vositalari va yer usti robotlari namoyish etilgan.
Rossiya harbiylari Ukrainadagi tajriba asosida modernizatsiya qilingan vositalarni ham taqdim etgan.
Yangi raketa majmuasi ham sinovdan o‘tkazildi
Mashqlarda Rossiyaning yangi yer usti raketa tizimlari ham qo‘llanilgan.
«Izdelie 347» deb atalgan kompleks shartli dushmanning artilleriya pozitsiyalarini yo‘q qilishda ishlatilgan.
Rossiya tomonining ma’lumotlariga ko‘ra, tizim harakatlanayotgan va statsionar nishonlarni taxminan 20 kilometrgacha bo‘lgan masofada urish imkoniyatiga ega.
Su-57 va Su-35 ham Markaziy Osiyo ssenariysida ishlatilgan
Havo operatsiyalarida Rossiyaning eng zamonaviy qiruvchi samolyotlari ham qatnashgan.
Su-57 samolyotlari zarba aviatsiyasini himoya qilgan.
Su-35S esa shartli dushmanning murakkab havo nishonlarini aniqlash va tutib qolish vazifalarini bajargan.
Su-34 bombardimonchi samolyotlari aniqlangan yer usti nishonlariga zarba berish ssenariylarini mashq qilgan.
Rossiya armiyasini tayyorlamoqda: Xitoy ham ushbu ssenariyda bor
«Markaz-2026» faqat Rossiya armiyasining ichki mashqi bo‘lmagan.
Xitoy, Belarus, Qirg‘iziston, Tojikiston, Pokiston va Mo‘g‘uliston harbiylari ham amaliy epizodlarda qatnashgan.
Xitoy bo‘linmalari ayrim hujumkor vazifalarda boshqa hamkor mamlakatlar bilan birga koalitsion guruh tarkibida harakat qilgan.
Bu Markaziy Osiyodagi xavfsizlik arxitekturasida faqat Rossiya emas, Xitoy ham tobora muhim rol o‘ynayotganini ko‘rsatadi.
Nega Markaziy Osiyo Moskva uchun shunchalik muhim?
Markaziy Osiyo Rossiya uchun bir vaqtning o‘zida bir nechta sababga ko‘ra strategik hudud hisoblanadi.
Birinchidan, bu Rossiyaning janubiy xavfsizlik yo‘nalishi.
Ikkinchidan, mintaqa Xitoy, Afg‘oniston, Eron va Kaspiy dengizi oralig‘ida joylashgan.
Uchinchidan, Markaziy Osiyo Rossiya uchun yirik savdo bozori va transport hududi.
To‘rtinchidan, millionlab mintaqa fuqarolari Rossiyada mehnat qiladi.
Beshinchidan, Tojikistonda Rossiyaning 201-harbiy bazasi mavjud, Qirg‘iziston va Qozog‘iston esa Moskva bilan ODKB doirasida bog‘langan.
O‘zbekiston bu tizimda qayerda turadi?
O‘zbekistonning pozitsiyasi alohida.
Tashkent Rossiya bilan ittifoqchilik va strategik sheriklikni rivojlantiradi, ammo ODKBga qo‘shilmaydi.
Rossiya bilan harbiy mashqlar o‘tkazadi, biroq Hindiston, Turkiya va boshqa hamkorlar bilan ham mudofaa aloqalarini kengaytiradi.
Atom elektr stansiyasini Rossiya bilan qurmoqda, ammo energetika, texnologiya va investitsiyalar bo‘yicha boshqa yirik davlatlar bilan ham loyihalarni amalga oshirmoqda.
Biz avval yozganimizdek, Tashkent AQSh bilan ham siyosiy va investitsion aloqalarni kengaytirishga harakat qilmoqda.
Rossiya armiyasini tayyorlamoqda, Markaziy Osiyo esa tobora ko‘p qutbli bo‘lib bormoqda
Bugungi Markaziy Osiyo 20–30 yil oldingi mintaqadan ancha farq qiladi.
Rossiya tarixiy, iqtisodiy va harbiy ta’sirini saqlab qolmoqda.
Xitoy eng yirik iqtisodiy kuchlardan biriga aylandi.
Turkiya mudofaa va siyosiy aloqalarni kuchaytirmoqda.
AQSh mintaqa bilan iqtisodiy va diplomatik munosabatlarni rivojlantirmoqda.
Hindiston ham xavfsizlik va mudofaa sanoati bo‘yicha faolroq ishlay boshlagan.
Shu fonda Rossiya armiyasini tayyorlamoqda va Markaziy Osiyo yo‘nalishida katta strategik mashqlar o‘tkazmoqda.
Markaz-2026 aslida nimani ko‘rsatdi?
«Markaz-2026» ssenariysi katta urush operatsiyasining deyarli barcha asosiy bosqichlarini o‘z ichiga olgan.
Avval tashqi hujum qaytariladi.
Keyin mudofaa chizig‘i tiklanadi.
So‘ng qo‘shinlar qarshi hujumga o‘tadi.
Egallangan hudud ozod qilinadi.
Shundan keyin esa qo‘shinlar «qo‘shni hududda xavfsizlik zonasi» yaratish uchun chegaradan tashqariga chiqadi.
Bu vazifalarni bajarish uchun quruqlik qo‘shinlari, havo kuchlari, dronlar, dengiz kuchlari, raketalar, radioelektron kurash va robotlashtirilgan tizimlar birgalikda ishlatilgan.
Rossiya armiyasini tayyorlamoqda: nega butun Markaziy Osiyo buni kuzatadi?
Rossiya armiyasini tayyorlamoqda va mashqlar rasmiy hujjatlarda bevosita Markaziy Osiyo strategik yo‘nalishiga bog‘langan.
47 mingdan ortiq harbiy xizmatchi qatnashgan ssenariy faqat mudofaani emas, balki hujumga o‘tish va chegaradan tashqarida «xavfsizlik zonasi» yaratishni ham o‘z ichiga oldi.
Asosiy bosqichlardan biri Qozog‘iston bilan chegaradosh Rossiya hududida o‘tdi.
O‘zbekiston mashqlarni kuzatuvchi sifatida kuzatdi, Qirg‘iziston va Tojikiston harbiylari esa amaliy bosqichlarda qatnashdi.
Shu bilan birga, Moskva Tashkent bilan yaqin siyosiy va iqtisodiy aloqalarni rivojlantirishda davom etmoqda. Putin va Mirziyoyev strategik loyihalarni birgalikda amalga oshirmoqda, Rossiya O‘zbekistonning yirik savdo hamkorlaridan biri bo‘lib qolmoqda.
Ammo «Markaz-2026» yana bir narsani ko‘rsatdi: Rossiya armiyasini tayyorlamoqda va uning harbiy rejalashtirishida Markaziy Osiyo alohida strategik yo‘nalish sifatida qolmoqda.
