2026-yil 1-noyabrdan O‘zbekistonda xalqaro kuryerlik jo‘natmalarini bojxona rasmiylashtiruvidan o‘tkazish uchun amaldagi bojxona yig‘imi stavkasi 20%ga kamaytiriladi. O‘zgarish Prezident qarorida nazarda tutilgan bo‘lib, xalqaro kuryerlik xizmatlari orqali mamlakatga olib kiriladigan posilkalarga taalluqli bo‘ladi.
Hozir xalqaro kuryerlik jo‘natmalarini bojxona rasmiylashtiruvidan o‘tkazish uchun posilka og‘irligiga qarab hisoblanadigan alohida yig‘im amal qiladi. Uning stavkasi har bir 1 kilogramm brutto uchun bazaviy hisoblash miqdorining 2 foizini tashkil etadi.
Stavka 20%ga kamaytirilgach, hisob-kitob stavkasi har bir kilogramm uchun BHMning 1,6 foizigacha tushadi.
Hozir xalqaro posilkalarni rasmiylashtirish qancha turadi
Amaldagi stavka Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 31-yanvardagi 55-sonli “Bojxona yig‘imlari stavkalarini tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarorida belgilangan.
Hujjatga ko‘ra, xalqaro kuryerlik jo‘natmalarini bojxona rasmiylashtiruvidan o‘tkazish uchun quyidagi stavka qo‘llaniladi:
har bir 1 kg brutto uchun BHMning 2%i
Amaldagi bazaviy hisoblash miqdori 412 000 so‘mni tashkil etadi.
Shu sabab hozir xalqaro kuryerlik jo‘natmasining har bir kilogrammi uchun bojxona yig‘imi:
412 000 × 2% = 8 240 so‘m/kg
1-noyabrdan qancha bo‘ladi
Agar amaldagi BHMning 2%lik stavkasi 20%ga kamaytirilsa, yangi daraja quyidagicha bo‘ladi:
2% × 0,8 = 1,6% BHM
BHM 412 000 so‘m bo‘lganda bu:
412 000 × 1,6% = 6 592 so‘m/kg
Shunday qilib, BHM miqdori o‘zgarmasa, bojxona yig‘imi har bir kilogramm brutto uchun 8 240 so‘mdan 6 592 so‘mgacha kamayadi.
Tejaladigan summa:
8 240 – 6 592 = har bir kilogrammdan 1 648 so‘m
Posilkada qancha tejash mumkin bo‘ladi
| Jo‘natma og‘irligi | Hozir | Pasaygandan keyin | Tejaladi |
|---|---|---|---|
| 1 kg | 8 240 so‘m | 6 592 so‘m | 1 648 so‘m |
| 2 kg | 16 480 so‘m | 13 184 so‘m | 3 296 so‘m |
| 5 kg | 41 200 so‘m | 32 960 so‘m | 8 240 so‘m |
| 10 kg | 82 400 so‘m | 65 920 so‘m | 16 480 so‘m |
| 20 kg | 164 800 so‘m | 131 840 so‘m | 32 960 so‘m |
O‘zgarish xorijdan qilinadigan mashhur xaridlarga ham ta’sir qilishi mumkin
Amaliyotda xalqaro kuryerlik xizmatlaridan xorijiy internet-do‘konlar, marketpleyslar va boshqa platformalardan xarid qilingan mahsulotlarni yetkazib berishda keng foydalaniladi.
Shuning uchun bojxona rasmiylashtiruvi xarajatlarining kamayishi kuryerlik kompaniyalarining xalqaro jo‘natmalarni qayta ishlash bo‘yicha xarajatlarining bir qismini kamaytirishi mumkin.
Jo‘natmalarning umumiy og‘irligi qancha katta bo‘lsa, tejaladigan summa ham shuncha sezilarli bo‘ladi.
Masalan, umumiy og‘irligi 1 tonna bo‘lgan xalqaro kuryerlik jo‘natmalari partiyasi uchun amaldagi BHM asosida yig‘im shartli ravishda quyidagicha kamayadi:
8 240 000 → 6 592 000 so‘m
Farq bir tonna uchun 1 648 000 so‘mni tashkil etadi.
Bu bojsiz olib kirish limitining oshirilishi emas
Yana bir muhim jihat bojsiz olib kirish me’yorlariga tegishli.
Bojxona rasmiylashtiruvi yig‘imining kamayishi jismoniy shaxslar qo‘shimcha bojxona to‘lovlarisiz tovar olishi mumkin bo‘lgan limitlarning avtomatik ravishda o‘zgarishini anglatmaydi.
Bu ikkita alohida mexanizm.
Birinchisi xalqaro kuryerlik posilkasini bojxona rasmiylashtiruvidan o‘tkazish bilan bog‘liq.
Ikkinchisi esa jismoniy shaxs olib kirayotgan tovarlarning qiymati yoki miqdori belgilangan me’yordan oshganda qo‘shimcha bojxona majburiyatlari qachon yuzaga kelishini belgilaydi.
Nega yig‘im aynan og‘irlik bo‘yicha hisoblanadi
Xalqaro kuryerlik jo‘natmalari uchun stavka boshqa ko‘plab bojxona yig‘imlaridan farq qiladi.
U mahsulotning qiymatiga emas, jo‘natmaning brutto og‘irligiga bog‘langan.
Brutto posilkaning qadoqlash bilan birga umumiy og‘irligini anglatadi.
Masalan, mahsulotning o‘zi 4,5 kg bo‘lsa, quti va boshqa qadoqlash materiallari bilan birga posilka 5 kg chiqsa, yig‘im to‘liq 5 kg asosida hisoblanadi.
Bu yig‘imni amalda kim to‘laydi
Rasmiy jihatdan gap xalqaro kuryerlik jo‘natmasini bojxona rasmiylashtiruvidan o‘tkazish uchun undiriladigan yig‘im haqida ketmoqda.
Amaldagi stavkalarda xalqaro kuryerlik jo‘natmalari uchun yig‘im har bir kilogramm brutto hisobidan undirilishi alohida belgilangan.
Amaliyotda bunday xarajatlar kuryerlik kompaniyasi tomonidan yetkazib berish va xizmat ko‘rsatish narxining tarkibiga kiritilishi mumkin.
Shuning uchun stavkaning pasayishi birinchi navbatda bunday jo‘natmalarni qayta ishlash bo‘yicha xarajatlarni kamaytiradi.
Xalqaro posilkalarni rasmiylashtirish tizimi qanday o‘zgardi
So‘nggi yillarda O‘zbekistonda xalqaro kuryerlik xizmatlari faoliyatiga oid tartiblar bosqichma-bosqich yangilanmoqda.
Kompaniyalar uchun faoliyatni ro‘yxatdan o‘tkazish, axborot tizimlarini bojxona organlari bilan integratsiya qilish, jo‘natmalarni hisobga olish va kuzatib borish talablari belgilangan.
Kuryerlik tashkilotlari posilkalarni trek-raqam orqali kuzatish imkoniyatini ham ta’minlashi va zarur ma’lumotlarni bojxona organlariga taqdim etishi kerak.
2025-yil noyabrdan xalqaro kuryerlik jo‘natmalari bilan ayrim bojxona tartib-taomillarini amalga oshirishning alohida tartibi amal qilmoqda.
Stavka qachon pasayadi
Yangi stavka 2026-yil 1-noyabrdan qo‘llanila boshlaydi.
Amaldagi daraja xalqaro kuryerlik jo‘natmasining har bir kilogramm brutto og‘irligi uchun BHMning 2 foizini tashkil etadi.
Ushbu stavkaning 20%ga kamaytirilishi matematik jihatdan BHMning 1,6 foiziga teng.
1-noyabrdan nima o‘zgaradi: qisqacha
| Ko‘rsatkich | Hozir | 1-noyabrdan |
|---|---|---|
| Stavka | 1 kg uchun BHMning 2%i | 1 kg uchun BHMning 1,6%i |
| BHM 412 000 so‘m bo‘lganda | 8 240 so‘m/kg | 6 592 so‘m/kg |
| Pasayish | – | 20% |
| Bojsiz olib kirish limiti | Amaldagi tartib | Ushbu chora bilan o‘zgarmaydi |
Bu xaridorlar uchun nimani anglatadi
Asosiy o‘zgarish xalqaro kuryerlik jo‘natmalarini bojxona rasmiylashtiruvidan o‘tkazish xarajatlarining kamayishidan iborat.
Bitta yengil posilka uchun mutlaq summadagi farq katta bo‘lmasligi mumkin.
Ammo har kuni yuzlab yoki minglab kilogramm xalqaro jo‘natmalarni rasmiylashtiradigan kuryerlik operatorlari uchun 20%lik pasayish sezilarli bo‘ladi.
Kelajakda ushbu iqtisodning bir qismi logistika kompaniyalari tariflariga ham ta’sir qilishi mumkin, biroq yetkazib berishning yakuniy narxi har bir operatorning narx siyosatiga bog‘liq.
1-noyabrdan O‘zbekistondagi xalqaro kuryerlik jo‘natmalari pasaytirilgan stavka bo‘yicha bojxona rasmiylashtiruvidan o‘tkaziladi. Amaldagi BHM saqlanib qolsa, hisob-kitob bo‘yicha yig‘im har bir kilogramm brutto uchun 8 240 so‘mdan 6 592 so‘mgacha kamayadi.
Xalqaro kuryerlik jo‘natmalarining har 1 kilogrammi uchun BHMning 2%i miqdoridagi amaldagi stavka Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 31-yanvardagi 55-sonli qarorida belgilangan.
Xalqaro kuryerlik jo‘natmalarini bojxona nazorati va rasmiylashtiruvidan o‘tkazish tartibi Bojxona kodeksi hamda Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6-noyabrdagi 700-sonli qarori bilan tartibga solinadi.
