Bishkekdagi xalqaro konferensiyada ekspertlar O‘zbekiston iqtisodiyotini dekarbonizatsiya qilish strategiyasini taqdim etdi. Mamlakat iqtisodiyoti energiya sarfi bo‘yicha YEIga qaraganda 4 barobar yuqori.
Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi (ITIM) mutaxassislari Bishkekda bo‘lib o‘tgan “Markaziy Osiyoda tog‘lar, iqlim va salomatlik” mavzusidagi xalqaro konferensiyada O‘zbekistonda past uglerodli rivojlanish yo‘nalishlariga oid tadqiqot natijalarini taqdim etdi. Markaz sektor mudiri Alisher Xalmurzayev respublika iqtisodiyotini chuqur dekarbonizatsiya qilish uchun zarur bo‘lgan uchta yirik o‘zgarishni sanab o‘tdi.
Birinchi qadam — qayta tiklanadigan energiya manbalari ulushini oshirish va tabiiy gazga qaramlikni kamaytirish orqali elektr energetikasi ekologik tozaligini ta’minlashdir. Bu elektr tarmoqlarini modernizatsiya qilish va energiyani jamlash tizimlariga investitsiyalar kiritishni talab qiladi.
Ikkinchi muhim qadam transport, binolar va sanoatni elektrlashtirishni kengaytirish bo‘lsa, uchinchi yo‘nalish chiqindilarni kamaytirish eng qiyin bo‘lgan tarmoqlarda (sement, po‘lat, o‘g‘it va kimyo mahsulotlari ishlab chiqarish) uglerodni ushlab qolish hamda yashil vodorod texnologiyalarini joriy etishni ko‘zda tutadi.
Ekspertning qayd etishicha, so‘nggi 20 yilda O‘zbekistonda o‘rtacha harorat qariyb 1,5 darajaga ko‘tarilgan, Amudaryo oqimi hajmi deyarli 30 foizga, Sirdaryo oqimi esa 10 yilda 10 foizga kamaygan.
Hozirgi vaqtda O‘zbekiston iqtisodiyotining energiya sig‘imi dunyo bo‘yicha o‘rtacha ko‘rsatkichdan ikki barobar, Yevropa Ittifoqi mamlakatlaridan esa qariyb to‘rt barobar yuqoridir. Shu sababli quyosh va shamol energetikasini rivojlantirish, IESlar samaradorligini oshirish hamda jamoat va elektr transportini joriy etish uzoq muddatli ustuvor vazifalar etib belgilangan.
