Oziq-ovqat va suv zaxirasi tayyorlash bo‘yicha tavsiyalar dunyoning 33 davlatida amal qilmoqda. Hukumatlar aholini urush, yirik kiberhujumlar, tabiiy ofatlar va boshqa favqulodda vaziyatlarga oldindan tayyorlanishga chaqirmoqda. Fuqarolarga uyda oziq-ovqat, ichimlik suvi, dori-darmon hamda zarur vositalarni saqlash tavsiya etilgan.
Ko‘plab mamlakatlarda zaxira kamida 72 soatga, ya’ni uch kunga yetishi kerak. Ayrim davlatlarda esa aholidan uzoqroq muddatga tayyorlanish so‘ralmoqda. Jumladan, Germaniyada o‘n kungacha yetadigan zaxira shakllantirish tavsiya qilinadi.
So‘nggi paytlarda esa xalqaro xavfsizlik va favqulodda vaziyatlarga tayyorgarlik masalalari yana keng muhokama qilinmoqda.
Oziq-ovqat va suv zaxirasi: qaysi davlatlar ogohlantirmoqda?
Xalqaro ommaviy axborot vositalari jamlagan ro‘yxatdan Yevropaning 17 davlati, shuningdek, Shimoliy va Janubiy Amerika, Osiyo, Afrika hamda Okeaniya mamlakatlari joy olgan. Ular orasida AQSh, Kanada, Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya, Yaponiya va Avstraliya bor.
Fransiya, Buyuk Britaniya, Kanada, Yaponiya, Meksika va Niderlandiyada aholiga kamida uch kunlik zarur mahsulotlarni tayyorlash tavsiya etiladi. Bunday zaxira favqulodda holat yuz berganda dastlabki ehtiyojlarni mustaqil qondirishga yordam berishi kerak.
Shvetsiya va Norvegiyada taxminan bir haftalik zaxira tayyorlash tavsiya qilingan. Germaniyada esa muddat o‘n kungacha yetadi. Mamlakatning fuqarolik muhofazasi mutaxassislari hatto uch kunlik zaxira ham tayyorgarlik darajasini sezilarli oshirishini ta’kidlaydi.
AQShda fuqarolarga bir necha kunga yetadigan oziq-ovqat, suv va zarur buyumlarni saqlash bo‘yicha ko‘rsatmalar berilgan. Hindistonda ham favqulodda holatlar uchun maxsus to‘plam tayyorlash tavsiya qilinmoqda. Aniq muddatlar tegishli ko‘rsatmalarga qarab farqlanadi.
Nima sababdan hukumatlar aholini tayyorgarlikka chaqirmoqda?
Tavsiyalar bir nechta xavf bilan bog‘liq. Ular orasida harbiy mojarolar, kuchli tabiiy ofatlar, uzoq davom etadigan elektr uzilishlari, ichimlik suvi ta’minotidagi muammolar va muhim infratuzilmaga qarshi kiberhujumlar mavjud.
Yirik favqulodda vaziyatda do‘konlar vaqtincha ishlamay qolishi, mahsulot yetkazib berish qiyinlashishi mumkin. Elektr ta’minotidagi uzilishlar esa aloqa, axborot olish va elektron to‘lov vositalaridan foydalanishga ham ta’sir qilishi ehtimoli bor.
Yevropa komissiyasi o‘zining favqulodda vaziyatlarga tayyorgarlik strategiyasida aholining kamida 72 soat davomida mustaqil yashash imkoniyatiga ega bo‘lishi zarurligini belgilagan. Bu vaqt davomida fuqarolar asosiy ehtiyojlarini uyda mavjud vositalar hisobidan qondira olishi ko‘zda tutiladi.
Buyuk Britaniyada ham uy sharoitida favqulodda zaxira saqlash bo‘yicha tushuntirish ishlari kuchaytirilgan. Biroq bunday tavsiyalar yaqin kunlarda urush boshlanishi yoki muayyan falokat yuz berishi haqida rasmiy ogohlantirish hisoblanmaydi.
Favqulodda vaziyat uchun uyda nimalar bo‘lishi kerak?
Asosiy to‘plamga ichimlik suvi, uzoq saqlanadigan oziq-ovqat mahsulotlari, zarur dori-darmonlar, chiroq, zaxira batareyalar va radiopriyomnik kiradi. Bu vositalar odatiy xizmatlar vaqtincha ishlamay qolganida kundalik ehtiyojlarni ta’minlashga yordam beradi.
Batareyada ishlaydigan radiopriyomnik alohida ahamiyatga ega. Elektr energiyasi uzilgan yoki mobil aloqa barqaror ishlamagan holatlarda undan rasmiy xabarlar va favqulodda ogohlantirishlarni eshitish uchun foydalanish mumkin.
Zaxira tayyorlashda oiladagi odamlar soni, ovqatlanish ehtiyojlari va doimiy qabul qilinadigan dorilar hisobga olinishi kerak. Yosh bolalari yoki alohida tibbiy ehtiyojlari bo‘lgan oilalarga qo‘shimcha mahsulot va vositalar zarur bo‘lishi mumkin.
Germaniyaning Fuqarolik muhofazasi federal idorasi zarur mahsulotlarni bosqichma-bosqich yig‘ishni tavsiya qiladi. Bu usul katta miqdordagi xaridlarni bir vaqtning o‘zida amalga oshirmasdan, favqulodda holatlarga tayyorlanish imkonini beradi.
33 davlatning ogohlantirishi urush xavfini anglatadimi?
Hukumatlarning tavsiyalari fuqarolik muhofazasi va aholining inqirozlarga tayyorgarligiga qaratilgan. Ular faqat harbiy mojarolar bilan cheklanmaydi. Kuchli sovuq, suv toshqini, bo‘ron yoki uzoq davom etadigan texnik avariyalarda ham bunday zaxiralar zarur bo‘lishi mumkin.
Biz avval ham thelive.uz saytida kommunal xizmatlar faoliyatidagi vaqtinchalik uzilishlar haqida yozgan edik. Xalqaro tavsiyalarda ham elektr va suv ta’minoti to‘xtab qolishi natijasida aholining kundalik hayotida yuzaga keladigan qiyinchiliklar hisobga olingan.
Germaniyada fuqarolarga o‘n kungacha yetadigan oziq-ovqat va ichimlik suvi zaxirasiga ega bo‘lish tavsiya etiladi. Mamlakatning fuqarolik muhofazasi idorasi ma’lumotlariga ko‘ra, hatto uch kunlik zaxira ham favqulodda vaziyatda oilaning mustaqil harakat qilish imkoniyatini oshiradi.
