Afg‘onistonlik shaxmatchilar Samarqandda o‘ynadi — endi ularga Tolibonning jismoniy jazosi tahdid solmoqda
Samarqanddagi shaxmat Olimpiadasiga kelish uch nafar afg‘onistonlik uchun uy qamog‘i bilan yakunlandi. Xaybar Faraziy, Habibulloh Aminiy va Habibulloh Guldo‘st O‘zbekistondan Afg‘onistonga qaytganidan so‘ng chegarada ushlangan.
Ularning pasportlari olib qo‘yilgan, o‘zlari esa keyinchalik Kobulga qaytarilgan. Hozir uchalasi ham uy qamog‘ida va Tolibon hukumatining yakuniy qarorini kutmoqda.
El País ma’lumotiga ko‘ra, ularga nisbatan jismoniy jazo qo‘llanishi xavfi ham mavjud.
Ular Samarqanddan qaytishi bilan ushlandi
46-Jahon shaxmat Olimpiadasi 2026-yil 16–27-sentabr kunlari Samarqandda bo‘lib o‘tdi.
Afg‘oniston terma jamoasi ham musobaqada qatnashdi. Xaybar Faraziy va Habibulloh Aminiy ochiq jamoa tarkibida o‘ynadi, Habibulloh Guldo‘st esa ayollar terma jamoasi sardori edi.
Musobaqa yakunlangach, Afg‘onistonda yashovchi delegatsiya vakillari uyiga qaytishga qaror qildi.
Ulardan biri — Mirzaad Sayid Vahobiddin chegaradan muammosiz o‘tgan.
Ammo qolgan uch kishi ushlangan.
Chegarachilarga ularni ushlash haqida oldindan buyruq berilgan
El País ma’lumotiga ko‘ra, shaxmatchilar Afg‘onistondan qonuniy ravishda chiqib ketgan.
Biroq ular ketganidan ko‘p o‘tmay mamlakatning chegara punktlariga qaytish vaqtida ularni ushlash to‘g‘risida ko‘rsatma yuborilgan.
Ular O‘zbekiston va Afg‘oniston o‘rtasidagi Hayraton chegara punktidan qaytayotganida to‘xtatilgan.
Shaxmatchilarning aytishicha, pasportlari olib qo‘yilib, uchalasi alohida xonalarga joylashtirilgan.
Nega shaxmat uchun jazolashmoqda?
2025-yil may oyidan boshlab Afg‘onistonda shaxmat faoliyati taqiqlangan.
Tolibon hukumati qarorni shaxmatning qimor bilan bog‘lanishi mumkinligi haqidagi diniy xavotirlar bilan izohlagan.
FIDE o‘sha paytda ushbu qarordan chuqur afsusdaligini bildirgan.
Xalqaro federatsiya shaxmat tasodifga emas, asosan bilim, mahorat va tayyorgarlikka bog‘liq sport ekanini ta’kidlagan.
Ularga o‘lim jazosi berilishi mumkinmi?
Hozircha buni tasdiqlaydigan hech qanday ma’lumot yo‘q.
Shaxmatchilarga o‘lim jazosi tahdid qilayotgani haqida ishonchli manbalar xabar bermagan.
Biroq vaziyat baribir jiddiy.
El País jismoniy jazolash ehtimoli mavjudligini yozmoqda, Ispaniya hukumati esa sportchilar “repressiya va jismoniy jazoga” duch kelishi mumkinligidan rasman xavotir bildirgan.
FIDE, Yevropa va Ispaniya ularni ozod qilishga urinmoqda
Voqea xalqaro darajaga chiqib ulgurdi.
FIDE shaxmatchilarni qo‘llab-quvvatlash uchun diplomatik aloqalarni olib bormoqda.
Yevropa Parlamenti vakillari ham masalaga aralashgan.
Yevropa Ittifoqining Afg‘onistondagi vakili hibsdagi sportchilar bilan bevosita bog‘langan.
Ispaniya hukumati esa Xalqaro Olimpiya qo‘mitasi va FIDE rahbariyatiga rasmiy murojaat yuborgan.
Bir sportchi oilasiga hibs haqida aytmagan
Habibulloh Guldo‘st dastlab o‘zining uy qamog‘ida ekanini rafiqasi va farzandlaridan yashirishga uringan.
Ammo Afg‘oniston telekanallarida uning ismi tilga olingach, oilasi vaziyatdan xabar topgan.
Uning aytishicha, bu oila a’zolariga kuchli ruhiy bosim keltirib chiqargan.
Samarqanddagi Olimpiada ular uchun butunlay boshqacha yakunlandi
Samarqanddagi Olimpiada jahon shaxmati uchun yirik bayram bo‘ldi.
FIDE ma’lumotiga ko‘ra, shaharga 3 mingdan ortiq shaxmatchi, sardor va rasmiy vakillar kelgan.
O‘zbekiston esa o‘z maydonida ochiq turnir oltin medalini qo‘lga kiritdi.
Ammo uch afg‘onistonlik ishtirokchi uchun musobaqa uyga qaytgach keskin boshqa tus oldi.
Hozir Xaybar Faraziy, Habibulloh Aminiy va Habibulloh Guldo‘st uy qamog‘ida qolmoqda va qanday jazo qo‘llanishini kutmoqda.
Ularning taqdiri yuzasidan FIDE, Yevropa vakillari va Ispaniya hukumati diplomatik ish olib bormoqda.
