O‘zbekistonda oilalarga 1 mln so‘m miqdorida bir martalik moddiy yordam 2026-yil noyabr oyida 2026/2027-yilgi isitish mavsumi doirasida beriladi. Ijtimoiy reyestrdagi oilalar, o‘zgalar parvarishiga muhtoj yolg‘iz keksalar va nogironligi bo‘lgan shaxslar, yetim va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar yashayotgan oilalar hamda belgilangan mezonlarga mos boshqa ehtiyojmand oilalar yordam olishi mumkin.
Prezident Shavkat Mirziyoyev 28-oktabr kuni yoqilg‘i-energetika sohasida bozor mexanizmlariga o‘tish jarayonida aholining ehtiyojmand qatlamlarini qo‘llab-quvvatlashga oid hujjatni imzoladi. 1 mln so‘mlik to‘lovdan tashqari elektr energiyasi, tabiiy gaz, ko‘mir va boshqa kommunal xarajatlar bo‘yicha kompensatsiya mezonlari ham kengaytiriladi. Ijtimoiy himoya milliy agentligi ma’lumotiga ko‘ra, bir martalik yordam bilan 1 mln 17 mingdan ortiq oila qamrab olinishi, isitish mavsumidagi umumiy qo‘llab-quvvatlash paketiga esa 1,945 trln so‘m yo‘naltirilishi ko‘zda tutilgan.
O‘zbekistonda oilalarga 1 mln so‘m kimlarga beriladi
Dastlabki ro‘yxat davlat axborot tizimlari asosida tuziladi. Unga Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oilalar, o‘zgalar parvarishiga muhtoj yolg‘iz yashovchi va yolg‘iz keksa hamda nogironligi bo‘lgan shaxslar reyestridagi fuqarolar, shuningdek, yetim va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar yashayotgan oilalar kiritiladi.
Yordam faqat Ijtimoiy reyestrdagi oilalar bilan cheklanmaydi. Amalda yordamga muhtoj, ammo reyestrga kirmagan qo‘shimcha oilalarni mahalla yettiligi aniqlashi mumkin. Keyin ularning ma’lumotlari elektron tizimlar orqali qayta tekshiriladi.
Oilaning daromadi qancha bo‘lishi kerak
Asosiy mezonlardan biri oilaning har bir a’zosiga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha oylik daromaddir. 2026-yilda minimal iste’mol xarajatlari 715 ming so‘m etib belgilangan.
Asosiy qo‘shimcha mezon ikki MIH, ya’ni:
715 000 × 2 = 1 430 000 so‘m.
Demak, to‘rt kishilik oilada ushbu mezon bo‘yicha jami oylik daromad 5,72 mln so‘mgacha, besh kishilik oilada esa 7,15 mln so‘mgacha bo‘lishi mumkin.
| Oila a’zolari | 2 MIH bo‘yicha daromad chegarasi |
|---|---|
| 1 kishi | 1 430 000 so‘m |
| 2 kishi | 2 860 000 so‘m |
| 3 kishi | 4 290 000 so‘m |
| 4 kishi | 5 720 000 so‘m |
| 5 kishi | 7 150 000 so‘m |
| 6 kishi | 8 580 000 so‘m |
Toshkentda ayrim oilalar uchun mezon 3 MIHgacha
Markazlashtirilgan isitish tizimidan foydalanuvchi oilalar uchun alohida daromad mezoni nazarda tutilgan. Ijtimoiy himoya milliy agentligi ma’lumotiga ko‘ra, Toshkent shahrida bu chegarani uch MIHgacha, Qoraqalpog‘iston va viloyatlarda esa ikki MIHgacha qo‘llash nazarda tutilgan.
Uch MIH 2 mln 145 ming so‘mga teng. To‘rt kishilik oila uchun bu jami 8,58 mln so‘mlik oylik daromadga to‘g‘ri keladi.
Mahalla yana qaysi oilalarni ro‘yxatga kiritishi mumkin
Ijtimoiy reyestrda bo‘lmagan ehtiyojmand oilalarni mahalla yettiligi qo‘shimcha ravishda aniqlaydi. Bunda boquvchisini yo‘qotgan oilalar, I yoki II guruh nogironligi bo‘lgan a’zosi bor oilalar, nogironligi bo‘lgan bolani parvarishlayotgan oilalar va uzoq muddatli davolanishga muhtoj a’zosi bor oilalar inobatga olinadi.
Shuningdek, yolg‘iz keksalar va o‘zgalar parvarishiga muhtoj shaxslar, bir xonadonda uch va undan ortiq oila yashayotgan holatlar hamda gaz ta’minoti yoki markazlashtirilgan isitish tizimi mavjud bo‘lmagan sharoitda yashayotgan oilalar hisobga olinadi.
1 mln so‘mlik yordam qanday tayinlanadi
Avval davlat reyestrlaridagi oilalarning dastlabki ro‘yxati shakllantiriladi. Keyin mahalla yettiligi qo‘shimcha ehtiyojmand oilalarni tavsiya qiladi. Mahalla tavsiyasi pul avtomatik ravishda beriladi degani emas.
«Inson» ijtimoiy xizmatlar markazlari oilalar haqidagi ma’lumotlarni «Yagona milliy ijtimoiy himoya» axborot tizimi orqali tekshiradi. Daromad va ijtimoiy holat vazirlik va idoralarning axborot tizimlaridagi elektron ma’lumotlar asosida baholanadi.
Tekshiruvdan o‘tgan oilalar yakuniy ro‘yxatga kiritiladi. 1 mln so‘mlik bir martalik yordam ijtimoiy karta yoki fuqarolarning bank kartalariga o‘tkaziladi.
Elektr va gaz kompensatsiyasi uchun daromad mezoni oshiriladi
Elektr energiyasi va tabiiy gaz xarajatlari bo‘yicha yordam oladigan oilalar doirasi ham kengayadi. Ijtimoiy reyestrda bo‘lmagan ehtiyojmand oilalar uchun amaldagi mezon 1,5 MIH edi.
Bu 2026-yilgi miqdorda:
1,5 MIH = 1 072 500 so‘m.
Yangi mezon esa:
2 MIH = 1 430 000 so‘m.
| Yordam turi | Amaldagi mezon | Yangi mezon |
|---|---|---|
| Elektr va gaz kompensatsiyasi | 1,5 MIH, 1 072 500 so‘m | 2 MIH, 1 430 000 so‘m |
| Ko‘mir xaridi uchun yordam | 1 MIH, 715 000 so‘m | 2 MIH, 1 430 000 so‘m |
| «Saxovat va ko‘mak» jamg‘armasi yordami | 1 MIH, 715 000 so‘m | 2 MIH, 1 430 000 so‘m |
Daromad mezonining kengayishi yana qariyb 166 ming oilani qo‘llab-quvvatlash tizimiga qamrab olish imkonini beradi.
Elektr va gaz kompensatsiyasi 2028-yilgacha davom etadi
Bazaviy me’yordan ortiq ishlatilgan elektr energiyasi va tabiiy gaz xarajatlarining bir qismini qoplash muddati 2028-yil 1-aprelgacha uzaytiriladi.
Amaldagi tizimda elektr energiyasi bo‘yicha oyiga bazaviy me’yordan ortiq 150 kVt·soatgacha bo‘lgan qism uchun kompensatsiya beriladi. Tabiiy gaz bo‘yicha isitish mavsumida bazaviy me’yordan ortiq 250 kub metrgacha, boshqa oylarda esa 150 kub metrgacha bo‘lgan qism qoplanadi.
2026-yil 1-iyundan joriy etilgan tariflar bo‘yicha elektr energiyasi kompensatsiyasi maksimal 37,5 ming so‘m, tabiiy gaz uchun isitish mavsumida maksimal 225 ming so‘m va boshqa davrlarda 135 ming so‘mni tashkil etadi. Amaldagi tartib Energetika vazirligining rasmiy sahifasida tushuntirilgan.
Gaz yo‘q hududlarda elektr normasi 350 kVt·soat bo‘ladi
Gazlashtirilmagan yoki tabiiy gaz yetib borishi qiyin hududlarda isitish mavsumi uchun elektr energiyasi bazaviy me’yori 200 kVt·soatdan 350 kVt·soatgacha oshiriladi.
Bu 150 kVt·soatga yoki 75 foizga o‘sish degani. O‘zgarish uyini isitishda ko‘proq elektr energiyasidan foydalanishga majbur bo‘lgan oilalarning xarajatlarini kamaytirishga qaratilgan.
Ushbu mexanizm bo‘yicha taklif 6-oktabr kuni prezidentga taqdim etilgan va ma’qullangan. Batafsil ma’lumot Prezidentning rasmiy saytida e’lon qilingan.
Ko‘mir uchun yordam 2029-yilgacha davom etadi
Ko‘mir sotib olish uchun moddiy yordam mezoni ham kengayadi. Ijtimoiy reyestrga kirmagan oilalar uchun daromad chegarasi bir MIHdan ikki MIHgacha oshiriladi.
Ko‘mir sotib olish bo‘yicha yordam mexanizmi 2029-yil 1-yanvargacha davom ettiriladi.
«Saxovat va ko‘mak» jamg‘armasi orqali kommunal xarajatlar, ko‘mir va boshqa yoqilg‘i turlarini qoplash uchun ham ikki MIHlik daromad mezoni qo‘llanadi.
Yana 3 mingta uy energiya samarador qilinadi
2027-2028-yillarda ehtiyojmand oilalar yashaydigan yana 3 mingta xonadonda energiya samaradorligini oshirish ishlari amalga oshirilishi ko‘zda tutilgan.
Bu uylarni issiqlik jihatidan himoyalash, devor va tomlarni izolyatsiya qilish, energiya tejovchi deraza va eshiklar hamda boshqa samarali uskunalarni o‘rnatishni o‘z ichiga olishi mumkin.
1 mln so‘mni nechta oila oladi
Ijtimoiy himoya milliy agentligi ma’lumotiga ko‘ra, noyabr oyidagi bir martalik moddiy yordam bilan 1 mln 17 mingdan ortiq ehtiyojmand oilani qamrab olish ko‘zda tutilgan.
Har bir oila 1 mln so‘mdan olsa, ushbu to‘lovlarning o‘zi uchun 1,017 trln so‘mdan ortiq mablag‘ talab etiladi. 2026/2027-yilgi isitish mavsumidagi umumiy qo‘llab-quvvatlash paketiga esa 1,945 trln so‘m yo‘naltirilishi rejalashtirilgan.
Elektr va tabiiy gaz bo‘yicha kompensatsiya qamrovi esa qariyb 570 ming oilagacha kengaytirilishi ko‘zda tutilmoqda.
1 mln so‘m qachon to‘lanadi
Bir martalik moddiy yordam 2026-yil noyabr oyida beriladi. Mablag‘lar yakuniy ro‘yxatlar shakllantirilib, ma’lumotlar tekshirilgandan keyin ijtimoiy yoki bank kartalariga o‘tkaziladi.
1 mln so‘mlik to‘lov isitish mavsumi uchun alohida yordam hisoblanadi. U elektr va gaz uchun oylik kompensatsiyalarni yoki boshqa ijtimoiy to‘lovlarni bekor qilmaydi.
Yordam kerak bo‘lsa qayerga murojaat qilish mumkin
Ijtimoiy reyestr va boshqa tegishli davlat reyestrlarida mavjud oilalar dastlabki ro‘yxat shakllantirilganda hisobga olinadi. Reyestrda bo‘lmagan, ammo mezonlarga mos ehtiyojmand oilalar mahalla orqali aniqlanishi mumkin.
Elektr va tabiiy gaz xarajatlari uchun amaldagi kompensatsiyaga esa my.gov.uz orqali onlayn, Davlat xizmatlari markazi, «Inson» ijtimoiy xizmatlar markazi yoki mahalladagi ijtimoiy xodim orqali murojaat qilish mumkin. Bu energiya kompensatsiyasi uchun ariza tartibi bo‘lib, noyabrdagi 1 mln so‘mlik bir martalik to‘lov uchun alohida majburiy ariza degani emas.
