Kiberxavfsizlik bo‘yicha malaka oshirish O‘zbekistondagi davlat tashkilotlari mutaxassislari uchun har ikki yilda kamida bir marta majburiy bo‘ladi. 2026-yil 1-noyabrdan kadrlarni o‘qitish va qayta tayyorlashning yangi tizimi joriy etilmoqda. Bu tartib Vazirlar Mahkamasining 28-oktabrdagi 594-son qarori bilan belgilandi. Hujjat 30-oktabrda kuchga kirgan.
Yangi talablar davlat organlari va tashkilotlariga, shuningdek, ustav fondi yoki kapitalida davlat ulushi kamida 50 foiz bo‘lgan yuridik shaxslarga tatbiq etiladi. Mutaxassislarni o‘qitish Cyber University davlat universiteti tomonidan tashkil qilinadi. Kurslar, imtihonlar va sertifikat berish tartibi alohida nizom bilan tasdiqlangan.
Kiberxavfsizlik bo‘yicha malaka oshirish har 2 yilda majburiy bo‘ladi
Tashkilotlarda kiberxavfsizlikni ta’minlash uchun mas’ul xodimlar kamida ikki yilda bir marta malakasini oshirishi shart. Navbatdagi ikki yillik muddat mutaxassis o‘quv kursini muvaffaqiyatli yakunlab, tegishli sertifikatni olgan kundan boshlab hisoblanadi.
Biroq xorijiy kiberxavfsizlik sertifikatiga ega mutaxassislar uchun istisno mavjud. Tan olingan xalqaro sertifikatning amal qilish muddati davomida ular qo‘shimcha malaka oshirish kurslariga jalb etilmaydi. Qaysi sertifikatlar tan olinishi va ularning amal qilish muddatini Raqamli texnologiyalar vazirligi belgilaydi.
Xodimlarning o‘z vaqtida o‘qishini tashkil etish muassasa rahbarlari hamda raqamlashtirish va sun’iy intellekt uchun mas’ul o‘rinbosarlar zimmasiga yuklatiladi. Ular markaziy apparat, hududiy va quyi bo‘linmalardagi kiberxavfsizlik mutaxassislarining malaka oshirishini ta’minlashi kerak.
Kiberxavfsizlik mutaxassislari necha soat o‘qitiladi?
Malaka oshirish kurslarining davomiyligi 144 soat etib belgilangan. Kasbiy qayta tayyorlash dasturlari esa kamida 576 soat davom etadi. Cyber University o‘quv rejalari, dasturlar va malaka talablarini professional standartlar hamda xorijiy tajriba asosida ishlab chiqadi.
Ta’limni asosiy ish faoliyatidan ajralgan yoki ajralmagan holda tashkil etishga ruxsat beriladi. An’anaviy darslardan tashqari, masofaviy o‘qish imkoniyati ham yaratiladi. Bunda real vaqt rejimidagi onlayn mashg‘ulotlar, videoma’ruzalar, matnli materiallar va mustaqil amaliy topshiriqlardan foydalaniladi.
Auditoriya mashg‘ulotlari haftasiga, odatda, 36 soatdan oshmasligi kerak. Bitta darsning davomiyligi 80 daqiqadan ko‘p bo‘lishi mumkin emas. Mashg‘ulotlar orasida kamida 10 daqiqalik tanaffus belgilanadi. Buyurtmachi tashkilot so‘roviga ko‘ra, darslar xodimlarning ish joyida ham o‘tkazilishi mumkin.
Davlat tashkilotlari xodimlarni kurslarga yuborish rejalarini oldindan shakllantiradi. Tasdiqlangan taqsimot rejalari har yili 15-iyun va 15-dekabrdan kechiktirmay universitetga taqdim etiladi. Tinglovchilar universitet bilan tuzilgan shartnoma asosida o‘qishga qabul qilinadi.
Malaka oshirish xarajatlarini kim to‘laydi?
Kiberxavfsizlik bo‘yicha malaka oshirish xarajatlari xodimni yuborgan tashkilot yoki yuqori turuvchi organning budjetdan tashqari mablag‘lari hisobidan qoplanadi. Qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalardan ham foydalanish mumkin. O‘qish narxini asoslantirilgan hisob-kitob asosida universitet belgilaydi. Qarorda kurslarning yagona qiymati ko‘rsatilmagan.
Mehnat ta’tilidagi yoki vaqtincha mehnatga layoqatsiz xodimlar o‘qishga jalb qilinmaydi. Uzrli sababga ko‘ra kursga kela olmagan tinglovchi keyingi guruhda qatnashishi mumkin. Ishdan ajralgan holda o‘qish davrida o‘rtacha ish haqini saqlash masalasi mehnat qonunchiligi asosida tartibga solinadi.
Imtihondan o‘ta olmagan mutaxassislar bilan nima bo‘ladi?
Kurs yakunida tinglovchilar yakuniy imtihon topshiradi. Imtihon shakli va savollar ro‘yxatini Cyber University belgilaydi. O‘quv dasturini muvaffaqiyatli yakunlagan mutaxassislarga elektron sertifikat beriladi. Hujjat elektron imzo yoki haqiqiyligini tekshirish imkonini beruvchi QR-kod bilan tasdiqlanishi mumkin.
Imtihondan o‘ta olmaganlarga natijalar e’lon qilingan kundan boshlab uch oy ichida bir marta qayta topshirish imkoniyati beriladi. Ikkala urinish ham muvaffaqiyatsiz yakunlansa, ish beruvchi olti oy ichida xodimning qayta o‘qishini ta’minlashi yoki uning o‘rniga boshqa mas’ul mutaxassisni yuborishi kerak.
Universitet berilgan sertifikatlar va diplomlarning elektron hisobini yuritadi. Raqamli texnologiyalar vazirligiga kadrlarni tayyorlash bo‘yicha davlat talablarini ishlab chiqish vazifasi yuklatilgan. 594-son qarorning to‘liq matni Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasida e’lon qilingan. IT mutaxassislarini tayyorlashga oid yangiliklar haqida biz avval ham thelive.uz saytida yozgan edik.
