Li Auto akkauntlari xakerlar hujumiga uchramoqda. Firibgarlar Xitoyning mashhur krossoverlariga ulangan asosiy foydalanuvchi profillarini egallab, ularni qaytarish uchun pul talab qilmoqda. Jabrlanuvchilar orasida avtomobil ekranlari ishlamay qolgani, iqlim nazorati funksiyalari o‘chib qolgani va dvigatelni ishga tushirishda muammo yuzaga kelgani haqida xabar berganlar bor.
Hozircha kamida 20 nafar jabrlanuvchi haqida ma’lumot berilgan. Hisoblarni qaytarish evaziga firibgarlar 5,2 million so‘mdan ($435) 6,7 million so‘mgacha ($560) pul so‘ramoqda. Summalar 2026-yil 2-noyabrdagi O‘zbekiston Markaziy banki kursi asosida hisoblangan. Asosiy xavf avtomobilning elektron boshqaruv bloklariga emas, egasining raqamli akkauntiga qaratilgan.
Li Auto akkauntlari qanday egallanmoqda
Li Auto avtomobillarida master-akkaunt asosiy egani tasdiqlovchi raqamli profil hisoblanadi. U orqali haydovchi rasmiy ilovaga kiradi, salon haroratini masofadan boshqaradi, akkumulyator holatini tekshiradi va mashinaga tegishli ayrim sozlamalarni o‘zgartiradi. Shu profil orqali oila a’zolariga ham alohida foydalanish huquqi beriladi.
Xakerlar master-akkauntni qo‘lga kiritgach, haqiqiy egasi ilovadan va unga bog‘langan xizmatlardan foydalanishda cheklovlarga duch keladi. Ayrim murojaatlarda ekranlar o‘chib qolgani hamda avtomobilni ishga tushirish imkoni yo‘qolgani aytilgan. Bu holatlarda gap, birinchi navbatda, avtomobilga biriktirilgan raqamli huquqlarni egallash haqida ketmoqda.
Bunday tovlamachilik oldin ham kuzatilgan. 2025-yilda master-akkauntlarni qaytarish uchun talab qilingan pullar hozirgi kurs bilan 29,9–37,4 million so‘mga ($2 490–3 110) teng bo‘lgan. Yangi xabarlarda undirilayotgan mablag‘ kamaygan, biroq hisoblar ustidan nazoratni yo‘qotish xavfi saqlanib qolgan.
Ro‘yxatdan o‘tgan telefon raqami asosiy xavfga aylanmoqda
Muammoning muhim qismi master-akkauntga bog‘langan telefon raqami bilan aloqador. Norasmiy yo‘llar orqali sotib olingan ayrim avtomobillar Xitoy raqamlarida ro‘yxatdan o‘tkazilgan. Ro‘yxatdan o‘tkazishni sotuvchi yoki vositachi bajarganida, telefon raqami va hisobni tiklash ma’lumotlari ham o‘sha odamning qo‘lida qoladi.
Natijada avtomobilni sotib olgan inson uning asosiy raqamli profilini to‘liq nazorat qilmaydi. Raqamga kirish yo‘qolsa, parolni tiklash murakkablashadi. Tasdiqlash kodlari begona odamlarga berilganda esa akkauntni egallash yanada osonlashadi. Bu xavf ayniqsa avtomobilni dastlabki sozlashda vositachilarga ishongan xaridorlar uchun muhim.
Yangi murojaatlar orasida eSender orqali olingan va xizmat haqi to‘lab turilgan raqamlarga ulangan profillar ham bor. Shu sababli virtual raqam muddatini uzaytirishning o‘zi yetarli himoya hisoblanmaydi. Parollar, tiklash usullari va akkauntga kimlar kira olishi ham tekshirilishi kerak.
Li Auto egalariga akkauntni himoyalash bo‘yicha 5 tavsiya
1. Master-akkaunt kimga tegishli ekanini aniqlang
Rasmiy Li Auto ilovasiga kiring va asosiy boshqaruv huquqi qaysi profilga biriktirilganini tekshiring. Agar avtomobilni sotuvchi ro‘yxatdan o‘tkazgan bo‘lsa, undan akkauntni to‘liq topshirishni talab qiling. Oila a’zolari uchun ochilgan qo‘shimcha profil asosiy egaga beriladigan huquqlarni to‘liq almashtirmaydi.
2. Telefon raqamingizni nazoratga oling
Avtomobil ulangan raqamga mustaqil kirish imkoniyatingiz borligini tekshiring. Virtual raqam ishlatilsa, operatorning shaxsiy kabinetiga kirish ma’lumotlarini saqlang va obuna muddati tugashidan oldin to‘lovni amalga oshiring. Hisobni tiklash uchun qo‘llanadigan elektron pochta ham o‘zingizga tegishli bo‘lsin.
3. Har bir xizmat uchun alohida parol qo‘ying
Li Auto akkaunti, elektron pochta va virtual raqam xizmatida bir xil paroldan foydalanmang. Murakkab, takrorlanmaydigan parollarni tanlang. Xizmatda qo‘shimcha kirish tasdiqlovi mavjud bo‘lsa, uni yoqing. Bu ayniqsa sotuvchi yoki usta ilgari akkauntingizga kirgan holatlarda muhim.
4. SMS-kodlarni ustalarga bermang
Avtomobilni rus tiliga moslashtirish, yangi ilova o‘rnatish yoki dasturiy ta’minotni yangilashni taklif qilgan shaxslarga bir martalik kodlarni yubormang. Parolni so‘ragan mutaxassis nima uchun bunday huquq kerakligini tushuntirishi shart. Xizmat ko‘rsatishdan oldin uning vakolatini rasmiy servis orqali tekshiring.
5. Raqamli egalik huquqini rasmiylashtiring
Agar mashina avval vositachi nomidagi akkauntga ulangan bo‘lsa, master-akkauntni o‘z nomingizga o‘tkazish tartibini rasmiy vakillardan aniqlang. VIN-raqam, oldi-sotdi hujjatlari va ro‘yxatdan o‘tish ma’lumotlarini tayyorlang. Faqat ilovadagi parolni almashtirish yetmaydi: tiklash huquqi ham yangi egaga o‘tishi kerak.
Li Auto akkaunti buzilganda nima qilish kerak
Akkauntdan kutilmaganda chiqib ketganingizni yoki parol o‘zgarganini sezsangiz, kelgan bildirishnomalarni saqlang. Firibgarlar yuborgan xabarlarni o‘chirmang. Telefon raqami hamda elektron pochta himoyasini tekshiring, boshqa xizmatlardagi takroriy parollarni yangilang. Holatni tasdiqlovchi barcha yozishmalar keyingi murojaatlarda kerak bo‘ladi.
