Toshkent aeroportida telefonlarni rasmiylashtirish vaqtincha to‘xtatildi. O‘zbekiston Bojxona qo‘mitasi Islom Karimov nomidagi Toshkent xalqaro aeroporti orqali xorijdan olib kirilayotgan mobil qurilmalarni bojxonada rasmiylashtirish jarayoni vaqtincha to‘xtatilganini rasman ma’lum qildi. Bunga telefonlarning IMEI kodlarini tekshirish va mamlakatga qonuniy olib kirilganini tasdiqlash bilan bog‘liq masalalar sabab bo‘lgan.
Rasmiy bayonot xorijdan kelayotgan yo‘lovchilarning smartfonlari 30 kungacha ekspertizaga olib qolinayotgani haqidagi xabarlardan keyin e’lon qilindi. Shuningdek, ijtimoiy tarmoqlarda telefonlarni bir kun ichida rasmiylashtirish uchun qo‘shimcha to‘lovlar talab qilinayotgani muhokama qilindi. Bojxona qo‘mitasi ushbu vaziyat yuzasidan batafsil tushuntirish berdi.
Toshkent aeroportida telefonlarni rasmiylashtirish nima uchun to‘xtatildi?
Bojxona qo‘mitasining ma’lum qilishicha, so‘nggi vaqtlarda mobil qurilmalarni mamlakatga noqonuniy olib kirish bilan bog‘liq murakkab sxemalar ko‘paygan. Ayrim shaxslar telefonlarning IMEI kodlarini qalbakilashtirish, boshqa qurilmalarga tegishli identifikatorlardan foydalanish va bojxona talablarini chetlab o‘tishga urinmoqda.
Qonunbuzilish holatlarining yana bir ko‘rinishi — bitta telefon ma’lumotlaridan boshqa mobil qurilmalarni rasmiylashtirish uchun foydalanishdir. Bunday usullar orqali ayrim shaxslar belgilangan bojsiz olib kirish me’yorlaridan noqonuniy foydalanishga harakat qilmoqda.
Vedomstvo ushbu holatlarning oldini olish uchun smartfonlarning identifikatsiya ma’lumotlarini yanada sinchiklab tekshirish zarurligini ta’kidladi. Aynan shu jarayon bilan bog‘liq huquqiy va texnik masalalar to‘liq aniqlashtirilguniga qadar Toshkent aeroportida mobil qurilmalarni bojxonada rasmiylashtirish vaqtincha to‘xtatilgan.
IMEI-1 va IMEI-2 kodlarini tekshirishda qanday muammo yuzaga kelgan?
Rasmiy bayonotda IMEI-1 va IMEI-2 identifikatorlarini tekshirish masalasiga alohida e’tibor qaratilgan. Ushbu kodlar mobil qurilmani aniqlash va unga tegishli ma’lumotlarni tekshirishda ishlatiladi.
Bojxona organlari har ikkala IMEI kodi haqiqatan bitta telefonga tegishli ekanini aniqlashi kerak. Bundan tashqari, ushbu identifikatorlar bo‘yicha avval mobil aloqa tarmog‘ida faollik qayd etilgan yoki etilmaganini ham tekshirish talab qilinadi.
Bojxona qo‘mitasi bunday tekshiruvlar maxsus bilim va tegishli mutaxassislikni talab qilishini bildirdi. Chunki telefonning tashqi ko‘rinishi yoki oddiy hujjatlari orqali IMEI kodlari bilan bog‘liq barcha nomuvofiqliklarni aniqlash har doim ham mumkin emas.
Shu sababli bojxona organlari boshqa vakolatli tashkilotlar bilan hamkorlikda mobil qurilmalarni tekshirishning yagona tartibini aniqlashtirish ustida ishlamoqda.
2026-yilda 1185 ta telefonning noqonuniy olib kirilishi oldi olindi
Bojxona qo‘mitasi Toshkent aeroportidagi nazorat jarayonlari bilan bog‘liq statistik ma’lumotlarni ham e’lon qildi. 2026-yil boshidan buyon “Toshkent-AERO” ixtisoslashtirilgan bojxona kompleksi xodimlari tomonidan 185 ta qonunbuzilish holati aniqlangan.
Ushbu holatlarda jami 1185 dona mobil qurilmaning noqonuniy olib kirilishi oldi olingan. Telefonlarning umumiy qiymati 8,8 milliard so‘mni tashkil etgan.
Bojxona qo‘mitasiga ko‘ra, noqonuniy import bilan bog‘liq holatlar orasida qalbaki IMEI kodlaridan foydalanish, boshqa qurilma identifikatorlarini qo‘llash va bojxona talablarini chetlab o‘tishga urinishlar mavjud.
Avvalroq e’lon qilingan ma’lumotlarga ko‘ra, 2026-yilning dastlabki to‘qqiz oyida O‘zbekistonga rasman 4 million dona mobil qurilma import qilingan. Shu davrda davlat budjetiga 1,6 trillion so‘m bojxona to‘lovlari kelib tushgan.
Mobil qurilmalar importining katta hajmi ularni qonuniy rasmiylashtirish, IMEI ma’lumotlarining to‘g‘riligini aniqlash va noqonuniy aylanmaga qarshi kurashish masalalarini yanada dolzarb qilmoqda.
Aeroportda olib qolingan iPhone va boshqa telefonlar nima bo‘ladi?
Toshkent aeroportida telefonlarni rasmiylashtirish vaqtincha to‘xtatilgani haqidagi xabardan keyin yo‘lovchilar uchun eng muhim savollardan biri avvalroq ekspertizaga yuborilgan qurilmalarning taqdiri bo‘lib qolmoqda.
Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan xabarlarga ko‘ra, ayrim yo‘lovchilarning smartfonlari qo‘shimcha tekshiruv uchun aeroportda qoldirilgan. Bunday ekspertiza muddati 30 kungacha davom etishi mumkinligi aytilgan.
Biroq Bojxona qo‘mitasining yangi bayonotida avvalroq ekspertizaga qabul qilingan telefonlar qachon qaytarilishi haqida aniq ma’lumot berilmagan.
Shuningdek, rasmiylashtirish jarayonining vaqtincha to‘xtatilishi ilgari boshlangan tekshiruvlarga qanday ta’sir qilishi ham hozircha ochiqlanmagan.
Telefonlari aeroportda qolgan fuqarolar qurilmalarning keyingi taqdiri va ularni qaytarib olish tartibi bo‘yicha qo‘shimcha rasmiy tushuntirishlarni kutmoqda.
Toshkent aeroportida telefonlarni rasmiylashtirish qachon tiklanadi?
Bojxona qo‘mitasi mobil qurilmalarni bojxonada rasmiylashtirish jarayoni qachon qayta boshlanishining aniq sanasini hozircha ma’lum qilmagan.
Vedomstvo IMEI kodlarini tekshirish, mobil qurilmalarning qonuniy olib kirilganini tasdiqlash va bojxona rasmiylashtiruvi bilan bog‘liq masalalarni yagona huquqiy tartibda hal qilish zarurligini bildirdi.
Shu maqsadda tegishli davlat idoralari bilan hamkorlikda chora-tadbirlar belgilangan. Ular orqali mavjud tartiblarni aniqlashtirish, tashkilotlar o‘rtasidagi faoliyatni muvofiqlashtirish va kelgusida bunday qonunbuzilishlarning oldini olish rejalashtirilmoqda.
Bojxona qo‘mitasi vaziyatga qisqa muddatlarda oydinlik kiritish hamda mobil qurilmalarni bojxonada rasmiylashtirish jarayonini belgilangan tartibda davom ettirish imkoniyatini yaratishini ma’lum qildi.
IMEI va bojxona masalalari bo‘yicha qayerga murojaat qilish mumkin?
Bojxona qo‘mitasi fuqarolardan ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan tasdiqlanmagan xabarlarga ishonmaslikni va faqat rasmiy manbalarda e’lon qilinadigan ma’lumotlarga tayanishni so‘radi.
Shuningdek, mobil qurilmalarni bojxonada rasmiylashtirish jarayonida korrupsiyaviy holatlarga duch kelgan fuqarolar bu haqda xabar berishi mumkinligi ta’kidlandi.
Bunday murojaatlar hamda telefonlarni rasmiylashtirish bo‘yicha savollar uchun Bojxona qo‘mitasining 11-08 qisqa raqamli ishonch telefoni faoliyat yuritmoqda. Mazkur xizmat kecha-yu kunduz ishlaydi.
