Toshkent soliq boshqarmasi sobiq boshlig‘i Yunusjon Nasimjonovga nisbatan jinoyat ishi Shayxontohur tuman jinoyat ishlari bo‘yicha sudida ko‘rib chiqila boshlandi. U juda ko‘p miqdordagi mablag‘ni o‘zlashtirish yoki rastrata qilish hamda mansab vakolatlarini suiiste’mol qilishda ayblanmoqda.
Ushbu ish doirasida Bosh prokuratura huzuridagi Departament shahar boshqarmasi boshlig‘ining sobiq o‘rinbosari Alisher G‘aniyev ham sud oldida javob bermoqda. Unga mansab vakolatini suiiste’mol qilish va xorijga chiqish tartibini buzish bilan bog‘liq ayblovlar qo‘yilgan.
Asosiy ma’lumot: Yunusjon Nasimjonov Jinoyat kodeksining juda ko‘p miqdorda o‘zlashtirish yoki rastrata qilish hamda mansab vakolatini suiiste’mol etishga oid moddalari bilan ayblanmoqda. Alisher G‘aniyevga esa vakolatni suiiste’mol qilishdan tashqari, davlat chegarasini kesib o‘tish tartibini buzish bo‘yicha ham ayblov e’lon qilingan. Ayblov shaxsning aybi sud hukmi bilan tasdiqlanganini anglatmaydi.
Yanvardagi tanqiddan sud jarayonigacha
Yunusjon Nasimjonov 2021-yildan 2026-yil boshigacha Toshkent shahar soliq boshqarmasiga rahbarlik qilgan. Mazkur tuzilma poytaxt tumanlaridagi soliq inspeksiyalari faoliyatini muvofiqlashtirish, budjet tushumlarini nazorat qilish, yirik soliq to‘lovchilar bilan ishlash va tekshiruvlarni tashkil etish kabi yo‘nalishlarga mas’ul hisoblanadi.
2026-yil 27-yanvar kuni prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida o‘tkazilgan yig‘ilishda Toshkentdagi yashirin iqtisodiyotga qarshi kurash hamda soliq ma’murchiligi ishlari tanqid qilingan edi. Unda Toshkent soliq boshqarmasi rahbarini lavozimidan ozod etish, uning faoliyatini atroflicha o‘rganish va qonuniy choralar ko‘rish topshirilgan.
Yig‘ilishda iqtisodiy sohadagi nazorat uchun mas’ul ayrim mansabdorlar faoliyatiga ham e’tirozlar bildirilgan. Xususan, sun’iy ortiqcha to‘lovlar orqali budjetdan QQSni qaytarib olish holatlari tilga olingan. Biroq Nasimjonovga qo‘yilgan ayblovlarga asos bo‘lgan aniq epizodlar ochiq manbalarda hozircha e’lon qilinmagan.
Yanvar oyidagi topshiriqlardan bir necha oy o‘tib, jinoyat ishi sudga yuborildi. Endi sud ayblov va himoya tomonlarining dalillari, hujjatlar, ko‘rsatmalar hamda boshqa materiallarni baholaydi.
Nasimjonovga qo‘yilgan ayblovlar
Sud muhokamasiga oid ma’lumotlarga ko‘ra, Yunusjon Nasimjonov Jinoyat kodeksining 167-moddasi 3-qismi “a” bandi va 205-moddasi 2-qismi “a” bandida nazarda tutilgan qilmishlarda ayblanmoqda.
Jinoyat kodeksining 167-moddasi o‘zganing mulkini o‘zlashtirish yoki rastrata qilishga tegishli. Ushbu moddaning 3-qismi “a” bandi tergov talqiniga ko‘ra, qilmish juda ko‘p miqdorda sodir etilgan holatlarga nisbatan qo‘llanadi.
205-modda mansabdor shaxsning xizmat manfaatlariga zid ravishda o‘z vakolatlaridan qasddan foydalanishini nazarda tutadi. Tergov versiyasiga ko‘ra, bunday harakatlar juda ko‘p miqdorda zarar yoki fuqarolar, davlat va jamiyatning qonun bilan qo‘riqlanadigan manfaatlariga jiddiy ziyon yetkazgan bo‘lishi kerak.
| Sudlanuvchi | Avvalgi lavozimi | Qo‘yilgan moddalar |
|---|---|---|
| Yunusjon Nasimjonov | Toshkent shahar soliq boshqarmasining sobiq boshlig‘i | JK 167-moddasi 3-qismi “a” bandi; JK 205-moddasi 2-qismi “a” bandi |
| Alisher G‘aniyev | Bosh prokuratura huzuridagi Departament shahar boshqarmasi boshlig‘ining sobiq o‘rinbosari | JK 205-moddasi 2-qismi “a” bandi; JK 223-moddasi 2-qismi “v” va “g” bandlari |
Taxmin qilinayotgan zarar summasi, gap qaysi mulk yoki obyektlar haqida ketayotgani, shuningdek, ish bo‘yicha kimlar so‘roq qilingani ochiqlanmagan. Shu sababli ayblovlar sxemasi, ehtimoliy sabablar va dalillarning yetarliligi borasida xulosa chiqarishga hali erta.
G‘aniyevga doir ayblovlar
Toshkent soliq boshqarmasi sobiq rahbari bilan birga Alisher G‘aniyevning ishi ham ko‘rilmoqda. Bosh prokuratura huzuridagi Departament iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish, jumladan noqonuniy moliyaviy operatsiyalar, soliq to‘lashdan bo‘yin tovlash va iqtisodiy sohadagi boshqa qonunbuzarliklar bilan shug‘ullanadi.
G‘aniyev Jinoyat kodeksining 205-moddasi 2-qismi “a” bandi, ya’ni juda ko‘p miqdordagi zarar keltirib chiqargan mansab vakolatini suiiste’mol qilishda ayblanmoqda. Shuningdek, unga JK 223-moddasi 2-qismining “v” va “g” bandlari ham qo‘yilgan.
223-modda xorijga noqonuniy chiqish, O‘zbekistonga noqonuniy kirish yoki davlat chegarasini kesib o‘tishning belgilangan tartibini buzishga bag‘ishlangan. Mazkur holatda takroran yoki xavfli retsidivist tomonidan sodir etish, shuningdek, maxsus kelishuv talab qilinadigan mansabdor shaxsning xorijga chiqishi kabi belgilarga ishora qilingan.
2026-yil yanvarida G‘aniyev lavozimidan ozod etilganda, bu qaror ayrim tadbirkorlarga soliq to‘lashdan bo‘yin tovlashda ko‘maklashilgani haqidagi gumonlar bilan bog‘liqligi xabar qilingan edi. Sud ishiga doir rasmiy materiallarda tergov qaysi aniq harakatlarni jinoyat deb hisoblayotgani va ularning o‘zaro aloqasi hozircha oshkor etilmagan.
Moddalarda qanday jazo belgilangan
Nasimjonovga qo‘yilgan ayblovlar ichida eng og‘iri JK 167-moddasi 3-qismi “a” bandi hisoblanadi. Ushbu norma 300 BHMdan 600 BHMgacha jarima, uch yilgacha axloq tuzatish ishlari yoki besh yildan o‘n yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosini nazarda tutadi.
Moddada muhim qoida ham bor: yetkazilgan moddiy zarar qoplangan taqdirda, ozodlikni cheklash yoki ozodlikdan mahrum qilish jazosi qo‘llanilmaydi. Biroq bu holat ish avtomatik tugatilishini yoki boshqa javobgarlik turlari bekor qilinishini anglatmaydi. Zararning qoplangani va mazkur normaning qo‘llanishi masalasini sud baholaydi.
JK 205-moddasi 2-qismiga muvofiq, 300 BHMdan 600 BHMgacha jarima, ikki yildan besh yilgacha ozodlikni cheklash yoki besh yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlanishi mumkin. Bundan tashqari, muayyan lavozimni egallash yoki faoliyat bilan shug‘ullanish huquqidan mahrum qilish ham qo‘llanishi ehtimoli bor.
JK 223-moddasi 2-qismi bo‘yicha esa besh yildan o‘n yilgacha ozodlikdan mahrum qilish belgilangan. Agar sud shaxsni bir nechta modda bo‘yicha aybdor deb topsa, yakuniy jazo maksimal muddatlarni oddiy qo‘shish orqali belgilanmaydi. Bunda jinoyatlar majmui bo‘yicha jazo tayinlash qoidalari, har bir shaxsning ishtirok darajasi hamda yengillashtiruvchi va og‘irlashtiruvchi holatlar inobatga olinadi.
| JK moddasi | Ayblov mazmuni | Sanksiya |
|---|---|---|
| 167-modda, 3-qism, “a” bandi | Juda ko‘p miqdorda o‘zlashtirish yoki rastrata qilish | Jarima, axloq tuzatish ishlari yoki 5 yildan 10 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish |
| 205-modda, 2-qism, “a” bandi | Juda ko‘p miqdordagi zarar bilan bog‘liq vakolatni suiiste’mol qilish | Jarima, 2 yildan 5 yilgacha ozodlikni cheklash yoki 5 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish |
| 223-modda, 2-qism, “v” va “g” bandlari | Og‘irlashtiruvchi holatlarda chiqish yoki kirish tartibini buzish | 5 yildan 10 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish |
