LIVE Real vaqtda yangiliklar
RU UZ
So‘nggi:
Janubiy Koreyaga ishga yuborishdagi korrupsiya: sobiq DXX xodimlariga 16 yilgacha qamoq jazosi berildiDunyoPedagog farzandlari uchun kontrakt chegirmasi: 30 foizlik imtiyoz qanday olinadiJamiyatRossiyada yuz bergan ommaviy yo‘l-transport hodisasi natijasida uch kishi halok bo‘ldi, o‘zbek haydovchisi 9 yilga qamaldiJamiyatToshkentda yo‘l-transport inspektorini urib o‘ldirgan o‘smir 2 yil 4 oyga qamoq jazosiga hukm qilindiJamiyatToshkent sirkini to‘liq «qayta ishga tushirish»mo‘ljallanmoqda: biznes, 2500 o‘rinli maydon va katta rekonstruksiyaJamiyatElektr avtomobillari O‘zbekiston avtomobil bozorini zabt etmoqda: savdo 40% ga o‘sdi, import esa 2,6 barobar ko‘paydiJamiyatToshkentning yangi aeroport qurilish zonasida yetti qabriston ko‘chiriladiJamiyatVafot etdi Yodg‘ora Ziyamuhamedova — afsonaviy «Oymomo» «Oqshom ertaklari»dan, ustida avlodlar tarbiyalangan bolalar ulg‘ayganJamiyatToshkentning bir qismi kechasi elektrsiz qoladi: elektr energiyasi bir vaqtning o‘zida 14 mahallada uziladiJamiyatToshkent maktablarida Face ID joriy etilmoqda: darsga qatnashmasliklar tibbiy bazaga solishtiriladi, ota-onalarga esa 4,4 million so‘mgacha jarimalar qo‘yilishi mumkinJamiyat

AQSh davlat qarzi 40 trln dollardan oshdi: moliyaviy bo‘ron O‘zbekiston iqtisodiyotiga qanday xavf solmoqda?

Iqtisodiyot
AQSh davlat qarzi 40 trln dollardan oshdi: moliyaviy bo‘ron O‘zbekiston iqtisodiyotiga qanday xavf solmoqda?

AQSh davlat qarzi 40 trln dollarlik rekordni buzdi, bu dollar qadrsizlanishiga va oltin narxi oshishiga olib keldi. Ko‘chmas mulk bumu fonida O‘zbekiston uchun xatarlar tahlili.

AQSh moliya tizimining asosiy ko‘rsatkichlari tarixiy zaiflikni ko‘rsatmoqda: mamlakat davlat qarzi 40 trillion dollardan oshdi, 2026-yildagi Byudjet defitsiti 1,9 trillion dollar darajasida kutilmoqda, 30 yillik obligatsiyalar daromadliligi esa 5,216 foizga — so‘nggi 25 yildagi eng yuqori darajaga yetdi. Investorlar kapitalni muqobil aktivlarga o‘tkaza boshladi: oltin narxi bir unsiya uchun 4 600 dollardan oshdi, Bitcoin avgustda 28 foizga o‘sdi (80 000 dollardanyuqori), O‘zbekistonda dollar kursi esa 11 818 so‘mgacha tushdi.

Ichki xatarlar: ko‘chmas mulk va qarzdorlik

Tashqi tebranishlar fonida O‘zbekiston ichki bozorida ham inqiroz oldi davriga xos qizib ketish belgilari kuzatilmoqda:

  • Uy-joy bozoridagi bum: Birinchi chorakda ko‘chmas mulk bo‘yicha bitimlar soni 48,4 foizga oshdi. Aholining jamg‘armalarni saqlash ishtiyoqi va ipoteka kreditlanishi bozorda “pufak” paydo bo‘lish xavfini oshirmoqda.

  • Mikroqarzlar ko‘payishi: Bugungi kunda mamlakatda 2,7 million kishi mikroqarz oluvchi hisoblanadi. Ta’minlanmagan kreditlar o‘sishi aholi real daromadlari o‘sishidan o‘zib ketmoqda.

Tashqi zarbalar va iqtisodiyot zaifligi

2008-yildagidan farqli o‘laroq, bugungi kunda O‘zbekistonning jahon moliya bozori bilan integratsiyasi bir necha baravar yuqori. Global inqiroz yuz berganda mamlakat iqtisodiyoti quyidagi xatarlarga duch kelishi mumkin:

  • Eksport tushumlarining kamayishi: Oltin narxi yuqoriligi tashqi savdo balansini ushlab turgan bo‘lsa-da, global retsessiya mis, gaz va tekstil narxlarini tushirishi mumkin.

  • Pul o‘tkazmalarining qisqarishi: Hamkor davlatlardagi iqtisodiy pasayish mehnat migrantlari o‘tkazmalari hajmini kamaytiradi.

  • Bank tizimiga bosim: Daromadlar kamayishi fonida 2,7 mln mikroqarz oluvchining qarzni uzishda muammolarga duch kelishi banklarda muammoli kreditlar (NPL) ulushini oshiradi.

Yuzaga kelayotgan vaziyat makroprudensial siyosatni kuchaytirish va ko‘chmas mulk hamda chakana kreditlash bozoridagi xatarlarni nazoratga olishni taqozo etmoqda.

Рекомендуем